پخش زنده
امروز: -
پیشرفت بدون توجه به ابعاد فطری، الگویی شبیه امریکا و چین میشود
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در بیست و هفتمین جلسه گفتگوهای راهبردی مرکز الگوی اسلامی ایران پیشرفت، با اشاره به اینکه یکی از دغدغههای بزرگ دلسوزان نظام و انقلاب اسلامی، الگوی پیشرفت بوده است، اظهار داشت: الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت در عرصههای سیاسی و امنیتی محقق شده است، اما در عرصههای اقتصادی و اجتماعی بدون الگو در حال حرکت هستیم.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از روابط عمومی مجمع تشخیص مصلحت نظام، محسن رضایی با اشاره به سوابق تلاشها برای دستیابی به پیشرفت در کشورمان، گفت: بر اثر شوک از دست رفتن نیمی از ایران در 170 سال پیش ما بیدار شدیم و با این شوک این پرسش مطرح شد که چرا این اتفاق افتاده است و چه کنیم که این اتفاق تکرار نشود؟ این سوال در واقع دغدغه تاریخی ملت و دلسوزان نظام شده است.
استاد دانشگاه جامع امام حسین (ع) در ادامه خاطرنشان کرد: دو پاسخ به این پرسش داده شد؛ یک پاسخ با منشأ اسلامی بود که سرآغاز آن در جنبش تنباکو بود. پاسخ دیگر متعلق به جریان تجدد بود که بعدها به سمت غربگرایی رفت. در مشروطه، این دو جریان فکری در کنار هم قرار گرفتند البته گاهی این دو جریان در کنار هم قرار میگیرند مثل مشروطه، نهضت ملی شدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی و گاهی هم در مقابل هم میایستند.
رضایی افزود: عباس میرزا برای پاسخ به مسأله پیشرفت راهحل ارتش مدرنیزه را ارائه کرد، امیر کبیر بر مسأله آموزش و پرورش تاکید داشت، در مشروطه به قانون اساسی اشاره شد، رضاشاه معتقد بود باید زیرساختها فراهم شود، محمدرضا شاه هم به نفت تکیه کرد. از سوی دیگر جریان بیداری اسلامی تا قبل از انقلاب، مدلی برای پیشرفت ارائه نمیکرد چرا داعیه حکومت نداشت اما از 15 خرداد 42 این جریان طرح و برنامه برای اداره کشور ارائه میکند. امام خمینی (ره) به این نتیجه رسید که با نصیحت مشکل حل نمیشود بنابراین بنیان حکومت اسلامی را طراحی کرد. جریان بیداری اسلامی از این مقطع زمانی برای اداره کشور برنامه ارائه میکند.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اینکه ما در 150 سال گذشته پیشرفتهای مهمی داشتیم که تا قبل انقلاب این پیشرفت کمتر در مسیر اسلامی و ایرانی بوده است، گفت: با وجود این، نوسانات ما در پیشرفت بسیار زیاد بوده است و به خاطر همین نوسانات ما زمان و هزینه زیادی برای پیشرفت دادهایم. از سویی پیشرفت ما بیشتر دیکتهای، خارجی و نخبگی بوده است نه گروهی، داخلی و مردمی و اجتماعی.
وی خاطرنشان کرد: بعد از انقلاب دو مسیر در زمینه پیشرفت دنبال شد؛ یک مسیر مربوط به نهادهای انقلابی در عرصههای سیاسی، دفاعی و امنیتی و مسیر دیگر نهادهای دولتی که بر ملی شدن و دولتی شدن اقتصاد، تعاونیها، روابط خارجی و تعامل با غرب و آزادیهای سیاسی و مدنی تاکید داشتند. مشکلی که ایجاد شد این است که در زمینه پیشرفت عدم توازن به وجود آمد یعنی در یک بعد پیشرفت در حد معجزه رخ داد مثل ابعاد سیاسی، دفاعی و امنیتی به گونهای که اقتدار سیاسی، دفاعی، امنیتی و اطلاعاتی ما اکنون در کل منطقه بیسابقه است اما پیشرفت ما در زمینه اقتصادی و فرهنگی کند بوده است. در زمان جنگ اقتصاد ما را زمینگیر کرد. ما به جایی رسیدیم که احساس می شد دیگر توان کشور برای ادامه جنگ نمیکشید. من به دنبال پاسخ به این پرسش بودم که چگونه میتوان در زمینه اقتصادی و فرهنگی هم مانند عرصه سیاسی و امنیتی موفق باشیم.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اینکه معتقدم پیشرفت یک مفهوم چندبعدی ولی یکپارچه و مسیری تکاملی و مستمر است، تصریح کرد: الگوی ثابت پیشرفت وجود ندارد زیرا بشر مرتب در حال پیشرفت و نوآوری است. پیشرفت مد نظر ما باید فطری، جمعی و عقلانی باشد زیرا پیشرفت بدون توجه به ابعاد فطری، الگویی شبیه امریکا و چین میشود. اگر بر حرکت جامعه در مسیر پیشرفت، فطرت حاکم باشد به سوی خدا حرکت خواهیم کرد.
رضایی ادامه داد: ولایت در اسلام در دو بعد ارشادی و اعمالی وجود دارد بنابراین حکمرانی ما هم باید بستهای از ارشاد و اعمال ولایت باشد. اجرای مدل عقلانیت جمعی ولایی میتواند مبنایی برای الگوی پیشرفت ما باشد. عقلانیت جمعی ما باید به تایید ولایت برسد.
وی خاطرنشان کرد: انتظار ما از الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت این است که هویت اسلامی ایرانی تقویت شود، حیات طیبه شکل بگیرد، اقتدار بازدارنده به وجود آید، کشور ما الهامبخش در جهان اسلام و موثر در روابط بینالملل باشد و کشوری توسعهیافته و اول در منطقه باشیم. الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در عرصههای سیاسی و امنیتی محقق شده است اما در عرصههای اقتصادی و اجتماعی بدون الگو در حال حرکت هستیم. ما به دو نظریه اقتصادی و اجتماعی که بومی باشند نیازمندیم.
رضایی همچنین با بیان اینکه عقلانیت جمعی یک قاعده فراگیر است، بیان کرد: ما در خانواده بنگاههای اقتصادی، احزاب، شهرداریها، فرمانداریها و استانداریها فاقد نظام عقلانیت جمعی پیشرفته هستیم. تولید عقلانیت جمعی یعنی یک قاعده فراگیر که در تمام ابعاد کشور اجرا شود. در زمان جنگ تحمیلی فرماندهان ما افراد جوان و فاقد سابقه نظامی بودند اما با متدولوژی مدیریت جهادی این افراد در مدت کوتاهی به انسانهای دانا و پخته تبدیل شدند. ما باید همین الگوی مدیریت جهادی را دنبال کنیم.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکید کرد: اگر عقلانیت جمعی تولید کنیم بسیاری از مشکلات ما حل میشود. هزینهها و زمان هم کمتر، و همراهیها هم بیشتر میشود البته در ایجاد عقلانیت جمعی فراگیر، چالش فکری هم ایجاد میشود در واقع تولید عقلانیت جمعی به فرهنگ تحملپذیری هم نیاز دارد.
وی در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود طراحی انواع اسناد بالادستی، درصد کمی از این اسناد اجرایی میشود، خاطرنشان کرد: اگر الگوی عقلانیت جمعی داشته باشیم این مشکل به وجود نمیآید. اکنون پس از هر انتخابات مجلس، 70 درصد ترکیب نمایندگان تغییر میکند و گاهی افراد از سابقه فعالیتهای انجام شده بیاطلاع هستند اما اگر الگوی عقلانیت جمعی داشته باشیم افراد تازه وارد هم در آن چارچوب فعالیت میکنند و ادامه دهنده مسیر خواهند بود. از سویی میان دانش نظری و تجربی ما هم پیوند برقرار نشده است.
رضایی اظهار کرد: پیشنهاد من به مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت این است که ماحصل تلاشهای خود را مثلا تا سه سال دیگر به دستگاههای اجرایی کشور ارائه و بازخوردهای آن را دریافت کند تا اگر این الگو به اصلاح نیاز دارد، این کار انجام شود در واقع میان دانش نظری و تجربی باید پیوند برقرار شود. ما در ایران فرهنگ بیانی پیدا کردهایم تا فرهنگ اجرایی و عملیاتی. دانشگاههای ما استاد تربیت میکنند تا کارآفرین و کارآفرینان ما هم نه از حوزه نظری بلکه از حوزه تجربی خارج میشوند. ما باید به طور منطقی دورههای رفت و برگشت میان دانش نظری و عملی طراحی کنیم.
وی در پایان گفت: باید تعامل و همکاری میان مجمع تشخیص مصلحت نظام با مرکز اسلامی ایرانی پیشرفت بیشتر باشد و این دو نهاد یافتههای خود را در اختیار یکدیگر قرار دهند.
استاد دانشگاه جامع امام حسین (ع) در ادامه خاطرنشان کرد: دو پاسخ به این پرسش داده شد؛ یک پاسخ با منشأ اسلامی بود که سرآغاز آن در جنبش تنباکو بود. پاسخ دیگر متعلق به جریان تجدد بود که بعدها به سمت غربگرایی رفت. در مشروطه، این دو جریان فکری در کنار هم قرار گرفتند البته گاهی این دو جریان در کنار هم قرار میگیرند مثل مشروطه، نهضت ملی شدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی و گاهی هم در مقابل هم میایستند.
رضایی افزود: عباس میرزا برای پاسخ به مسأله پیشرفت راهحل ارتش مدرنیزه را ارائه کرد، امیر کبیر بر مسأله آموزش و پرورش تاکید داشت، در مشروطه به قانون اساسی اشاره شد، رضاشاه معتقد بود باید زیرساختها فراهم شود، محمدرضا شاه هم به نفت تکیه کرد. از سوی دیگر جریان بیداری اسلامی تا قبل از انقلاب، مدلی برای پیشرفت ارائه نمیکرد چرا داعیه حکومت نداشت اما از 15 خرداد 42 این جریان طرح و برنامه برای اداره کشور ارائه میکند. امام خمینی (ره) به این نتیجه رسید که با نصیحت مشکل حل نمیشود بنابراین بنیان حکومت اسلامی را طراحی کرد. جریان بیداری اسلامی از این مقطع زمانی برای اداره کشور برنامه ارائه میکند.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اینکه ما در 150 سال گذشته پیشرفتهای مهمی داشتیم که تا قبل انقلاب این پیشرفت کمتر در مسیر اسلامی و ایرانی بوده است، گفت: با وجود این، نوسانات ما در پیشرفت بسیار زیاد بوده است و به خاطر همین نوسانات ما زمان و هزینه زیادی برای پیشرفت دادهایم. از سویی پیشرفت ما بیشتر دیکتهای، خارجی و نخبگی بوده است نه گروهی، داخلی و مردمی و اجتماعی.
وی خاطرنشان کرد: بعد از انقلاب دو مسیر در زمینه پیشرفت دنبال شد؛ یک مسیر مربوط به نهادهای انقلابی در عرصههای سیاسی، دفاعی و امنیتی و مسیر دیگر نهادهای دولتی که بر ملی شدن و دولتی شدن اقتصاد، تعاونیها، روابط خارجی و تعامل با غرب و آزادیهای سیاسی و مدنی تاکید داشتند. مشکلی که ایجاد شد این است که در زمینه پیشرفت عدم توازن به وجود آمد یعنی در یک بعد پیشرفت در حد معجزه رخ داد مثل ابعاد سیاسی، دفاعی و امنیتی به گونهای که اقتدار سیاسی، دفاعی، امنیتی و اطلاعاتی ما اکنون در کل منطقه بیسابقه است اما پیشرفت ما در زمینه اقتصادی و فرهنگی کند بوده است. در زمان جنگ اقتصاد ما را زمینگیر کرد. ما به جایی رسیدیم که احساس می شد دیگر توان کشور برای ادامه جنگ نمیکشید. من به دنبال پاسخ به این پرسش بودم که چگونه میتوان در زمینه اقتصادی و فرهنگی هم مانند عرصه سیاسی و امنیتی موفق باشیم.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اینکه معتقدم پیشرفت یک مفهوم چندبعدی ولی یکپارچه و مسیری تکاملی و مستمر است، تصریح کرد: الگوی ثابت پیشرفت وجود ندارد زیرا بشر مرتب در حال پیشرفت و نوآوری است. پیشرفت مد نظر ما باید فطری، جمعی و عقلانی باشد زیرا پیشرفت بدون توجه به ابعاد فطری، الگویی شبیه امریکا و چین میشود. اگر بر حرکت جامعه در مسیر پیشرفت، فطرت حاکم باشد به سوی خدا حرکت خواهیم کرد.
رضایی ادامه داد: ولایت در اسلام در دو بعد ارشادی و اعمالی وجود دارد بنابراین حکمرانی ما هم باید بستهای از ارشاد و اعمال ولایت باشد. اجرای مدل عقلانیت جمعی ولایی میتواند مبنایی برای الگوی پیشرفت ما باشد. عقلانیت جمعی ما باید به تایید ولایت برسد.
وی خاطرنشان کرد: انتظار ما از الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت این است که هویت اسلامی ایرانی تقویت شود، حیات طیبه شکل بگیرد، اقتدار بازدارنده به وجود آید، کشور ما الهامبخش در جهان اسلام و موثر در روابط بینالملل باشد و کشوری توسعهیافته و اول در منطقه باشیم. الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در عرصههای سیاسی و امنیتی محقق شده است اما در عرصههای اقتصادی و اجتماعی بدون الگو در حال حرکت هستیم. ما به دو نظریه اقتصادی و اجتماعی که بومی باشند نیازمندیم.
رضایی همچنین با بیان اینکه عقلانیت جمعی یک قاعده فراگیر است، بیان کرد: ما در خانواده بنگاههای اقتصادی، احزاب، شهرداریها، فرمانداریها و استانداریها فاقد نظام عقلانیت جمعی پیشرفته هستیم. تولید عقلانیت جمعی یعنی یک قاعده فراگیر که در تمام ابعاد کشور اجرا شود. در زمان جنگ تحمیلی فرماندهان ما افراد جوان و فاقد سابقه نظامی بودند اما با متدولوژی مدیریت جهادی این افراد در مدت کوتاهی به انسانهای دانا و پخته تبدیل شدند. ما باید همین الگوی مدیریت جهادی را دنبال کنیم.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکید کرد: اگر عقلانیت جمعی تولید کنیم بسیاری از مشکلات ما حل میشود. هزینهها و زمان هم کمتر، و همراهیها هم بیشتر میشود البته در ایجاد عقلانیت جمعی فراگیر، چالش فکری هم ایجاد میشود در واقع تولید عقلانیت جمعی به فرهنگ تحملپذیری هم نیاز دارد.
وی در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود طراحی انواع اسناد بالادستی، درصد کمی از این اسناد اجرایی میشود، خاطرنشان کرد: اگر الگوی عقلانیت جمعی داشته باشیم این مشکل به وجود نمیآید. اکنون پس از هر انتخابات مجلس، 70 درصد ترکیب نمایندگان تغییر میکند و گاهی افراد از سابقه فعالیتهای انجام شده بیاطلاع هستند اما اگر الگوی عقلانیت جمعی داشته باشیم افراد تازه وارد هم در آن چارچوب فعالیت میکنند و ادامه دهنده مسیر خواهند بود. از سویی میان دانش نظری و تجربی ما هم پیوند برقرار نشده است.
رضایی اظهار کرد: پیشنهاد من به مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت این است که ماحصل تلاشهای خود را مثلا تا سه سال دیگر به دستگاههای اجرایی کشور ارائه و بازخوردهای آن را دریافت کند تا اگر این الگو به اصلاح نیاز دارد، این کار انجام شود در واقع میان دانش نظری و تجربی باید پیوند برقرار شود. ما در ایران فرهنگ بیانی پیدا کردهایم تا فرهنگ اجرایی و عملیاتی. دانشگاههای ما استاد تربیت میکنند تا کارآفرین و کارآفرینان ما هم نه از حوزه نظری بلکه از حوزه تجربی خارج میشوند. ما باید به طور منطقی دورههای رفت و برگشت میان دانش نظری و عملی طراحی کنیم.
وی در پایان گفت: باید تعامل و همکاری میان مجمع تشخیص مصلحت نظام با مرکز اسلامی ایرانی پیشرفت بیشتر باشد و این دو نهاد یافتههای خود را در اختیار یکدیگر قرار دهند.
نظر شما