کاشت، داشت و برداشت در «مزرعه موشکی سپاه»

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از مشرق،  چهاردهمین رزمایش پیامبر اعظم (ص) در حالی توسط نیرو‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در منطقه عمومی جنوب کشور برگزار شده که شاهد رونمایی از چندین دستاورد مهم دفاعی بودیم که نحوه اجرا و رونمایی از آن، بدون شک یک شگفتی و پیام بزرگ برای دشمنان جمهوری اسلامی خواهد بود. در این گزارش به سراغ مهم‌ترین آن‌ها یعنی شلیک راکت‌ها و موشک از زیر زمین خواهیم رفت و در روز‌های آینده، برخی دیگر از نکات مهم این برنامه کاملا عملیاتی را مرور خواهیم کرد.

 

از سال‌ها پیش،   ایران یکی از معدود کشور‌های جهان با توانایی ساخت و پرتاب موشک از سیلو‌های زیرزمینی است که این توانایی سال‌ها پیش برای اولین بار رسانه‌ای شد. پروسه توسعه این مجموعه‌های عظیم، مشخصا زمان بر بوده، اما همچنان بخش مهمی از توان بازدارندگی دفاعی و افزایش سطح بقاء پذیری یگان‌های موشکی ما را بر عهده دارد. در کل یگان‌های موشکی نیروی هوافضا سپاه دو تاکتیک عمده را برای پنهان شدن از دید دشمن و افزایش سطح بقاء پذیری پیش گرفته اند که یکی توسعه پرتاب‌های متحرک موشک‌ها و راکت‌های سوخت جامد است -که شلیک سریع از نقاط مختلف را به سرعت ممکن می‌کند- و تاکتیک دیگر، بحث شلیک‌های زیز زمینی است.

شلیک موشک‌های سپاه از زیرزمین در رزمایش پیامبر اعظم ۱۴

 

 

 

اما در رزمایش اخیر شاهد تحولی مهم در تاکتیک شلیک‌های زیر زمینی بودیم که در مدل جدید، اصولا خبری از لانچر و سکو‌های دیگر سیستم‌های مرسوم پرتاب موشک و البته عوامل انسانی لازم نبود. در حقیقت موشک‌ها انگار از قبل در درون خاک، همچون یک بذر دفن شده و سپس با یک دستور از راه دور پرتاب شدند. در ابتدا و قبل از پرداختن بیشتر به تاکتیک خاص و پیچیده‌ای که سپاه کرده، بهتر است نگاهی به دو طرح آزمایشی از شرق و غرب داشته باشیم تا بتوانیم زمینه سازی بهتری درباره حرکت سپاه در ذهن مخاطبان ایجاد کنیم.

از کلاب‌های روسی درون کانتینر تا رویای ناتمام یانکی‌ها

استتار یک سیستم تسلیحاتی یعنی قرار دادن آن در نقطه‌ای مشخص و فعال کردن آن در زمان نیاز - خصوصا برای سامانه‌های موشکی- می‌تواند یک سری مولفه بسیار مثبت باشد. برای نمونه در کشور روسیه طرحی توسعه پیدا کرده که بر اساس آن موشک‌های سری کلاب درون کانتینر‌هایی شبیه به مدل‌های تجاری قرار گرفته و می‌توان آن‌ها را از روی کامیون، کشتی‌های باربری و اصولا هر جایی که یک بتوان یک کانتینر را قرار داد شلیک کرد. موشک‌های سری کلاب از جمله معروف‌ترین و پر فروش‌ترین تسلیحات روسی در سال‌های اخیر بوده و در مدل‌های مختلف خصوصا کشتی و زیردریایی پرتاب در سال‌های اخیر در نقاط مختلف جهان وارد خدمت شده اند.

 

 

 البته در این نمونه کانتینری اتاقکی نیز برای خدمه در نظر گرفته شده که بتوانند عملیات کنترل و پرتاب را از آن انجام دهند. این طرح روسی هیچ گاه مشتری پیدا نکرد. البته این طرح، تفاوت‌های فراوانی با مدل اجرا شده توسط سپاه دارد، اما نشان دهنده علاقه روس‌ها به عنوان یک قدرت مهم موشکی جهان، به اجرای طرح‌های شلیک مخفیانه دارد.

اما طرح دیگر مربوط به طرح XM۵۰۱ ارتش آمریکا در قالب پروژه بزرگتر سیستم رزمی آینده بود که این طرح نیز به دلایل مختلفی فنی و مالی متوقف شد. طرح ایکس ام ۵۰۱ بر اساس پرتابگر‌های موشکی جعبه‌ای شکل بود که در حدود ۲ متر ارتفاع داشته و آن‌ها را می‌توان بر پشت انواع خودرو‌ها یا به صورت تنها در نقاطی مختلف نصب کرده و حتی به صورت از راه دور نیز فعال کرد.

 

 

البته موشک‌های در نظر گرفته شده برای این برنامه فقط بین ۴۰ تا ۷۰ کیلومتر برد داشته و بیشتر برای حمله به ستون‌های زرهی، تجمعات دشمن یا سنگر‌های فرماندهی در نقاط نزدیک میدان نبرد در نظر گرفته شده بودند و در حد برد به دست آمده توسط نیروی هوافضای سپاه، به هیچ وجه نبوده است.

شلیک موشک‌های خفته؛ با چه طرحی رو به رو هستیم؟

در حال حاضر هیچ گونه اطلاعاتی در خصوص ماهیت سلاح آزمایش شده و نحوه کار کرد آن نداریم و صرفا می‌توانیم به نوعی از حدس و گمانه زنی بپردازیم. بر اساس تصاویر مربوط به آزمایش این سلاح جدید، احتمالا پرتابه در کلاس راکت‌های سری زلزال یا موشک‌های خانواده فاتح است. مشخصا اگر این موشک‌ها به صورت بدون حفاظ در زمین دفن شوند، اصولا فعال شدن سیستم پیشران به نوعی ممکن نبوده و‌ای بسا در تماس مستقیم بودن با خاک و عوامل زیر زمینی به سرعت موشک‌ها را دچار مشکل خواهد کرد.

 

راه حل برای این مسئله می‌تواند توسعه نوعی پوشش نگهدارنده برای این موشک‌ها باشد که در حقیقت موشک با آن‌ها دفن می‌شود. یعنی در ابتدا موشک،  احتمالا همراه با مکانیزم‌های فعال کننده موتور و فضای لازم در انتها برای خروج گاز‌ها و همچنین سیستم‌های دریافت فرمان شلیک درون زمین با زاویه‌ای مناسب دفن می‌شوند. موشک‌ها نیز از سوخت جامد بهره می‌برند و می‌توان آن‌ها را برای مدتی طولانی در هر نقطه‌ای از کشور دفن کرد.

 

با این برنامه، در هر نقطه‌ای از کشور‌ می‌توان با الگوی مزرعه‌ای و پاشیدن بذرها، تعداد مناسبی از موشک‌ها را با برد‌ها و ویژگی‌های مختلف اعم از زمین به زمین یا زمین به دریا به این شکل دفن کرده و در صورت نیاز با کابل‌های فیبر نوری یا سیم‌های ویژه یا هر نوع ارتباط مرسوم یا ناشناخته دیگر، آن‌ها را به هم ارتباط داد.

البته در طول برگزاری این رزمایش، با یک پرتابگر جدید استوانه‌ای شکل نیز رو به رو شدیم که موشکی شبیه یکی از اعضای خانواده فاتح را پرتاب کرد. احتمال استفاده از نوعی از این حامل‌ها در گونه زیر زمینی نیز محتمل است. با این نوع طراحی، می‌توان هر نقطه‌ای از کشور را به موشک‌های زمین به زمین مجهز کرد و در هر لحظه می‌توان به آن‌ها دستور شلیک داد. در حقیقت کل کشور با این طرح تبدیل به یک پایگاه موشکی، بدون زیرساخت‌های قابل شناسایی و بررسی توسط ماهواره‌ها و سرویس‌های اطلاعاتی دشمن شده و در هر لحظه از آن استفاده کرد.