شناسایی محوطه‌های پیش از تاریخ در اسفراین

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، سرپرست اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی با اشاره به اهمیت این پژوهش‌ها گفت: خراسان شمالی به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، همواره یکی از مناطق کلیدی در مطالعات پیش از تاریخ فلات ایران به شمار می‌رود. قرار گرفتن این استان در مرز فلات ایران و دشت‌های آسیای مرکزی، آن را به گذرگاهی مهم برای گروه‌های انسانی اولیه تبدیل کرده است.

احمد دیناری افزود: با وجود شواهد ارزشمند محوطه‌هایی مانند تپه قلعه‌خان و تپه پهلوان، همواره این پرسش مطرح بود که دیرینگی حضور انسان در خراسان شمالی به چه دوره‌ای بازمی‌گردد؛ پرسشی که تاکنون به دلیل نبود مطالعات هدفمند پارینه‌سنگی، بی‌پاسخ مانده بود.

سرپرست اداره کل میراث‌فرهنگی خراسان شمالی با اشاره به آغاز این مطالعات در تابستان گذشته اظهار کرد: در جریان این پژوهش‌ها، دشت اسفراین و صفی‌آباد به‌عنوان نخستین مناطق هدف انتخاب شدند و نتیجه بررسی‌ها شناسایی ۲۴ محوطه پارینه‌سنگی بود که بیانگر فعالیت گسترده گروه‌های شکارورز گردآورنده در این منطقه است.

دیناری تصریح کرد: بر اساس ارزیابی‌های اولیه، در پنج محوطه شواهدی از پارینه‌سنگی قدیم و صنعت ساطورابزار متعلق به دوره پلئیستوسن میانی شناسایی شده که از نظر ویژگی‌های فنی با مجموعه‌های کشف‌رود قابل مقایسه است.

او ادامه داد: در دوره پارینه‌سنگی میانی، تعداد محوطه‌ها به ۱۳ مورد افزایش می‌یابد و حضور شاخص صنایع لوالوا در این محوطه‌ها، ارتباط آنها را با محوطه‌های شناخته‌شده شمال شرق و فلات مرکزی ایران نشان می‌دهد.

به گفته مدیرکل میراث‌فرهنگی خراسان شمالی، در دوره پارینه‌سنگی جدید نیز یک محوطه و در دوره فراپارینه‌سنگی پنج محوطه شناسایی شده است که این امر، تداوم سکونت انسانی در دشت اسفراین ـ صفی‌آباد را از پلئیستوسن میانی تا ابتدای دوره هولوسن تأیید می‌کند.

دیناری با تأکید بر اهمیت نتایج این مطالعات خاطرنشان کرد: این یافته‌ها نشان داد که نبود مدارک پیشین از جوامع شکارورز ـ گردآورنده در خراسان شمالی، نه به دلیل فقدان حضور انسانی، بلکه به علت انجام نگرفتن پژوهش‌های تخصصی در این حوزه بوده است.

او ابراز امیدواری کرد: با تداوم این مطالعات و گسترش پژوهش‌های پارینه‌سنگی، بتوانیم تصویری روشن و علمی از جایگاه خراسان شمالی در مطالعات پیش از تاریخ فلات ایران ارائه دهیم.