ظرفیت تولید شمش آلومینیوم نصف ظرفیت سند چشم انداز است

هوشنگ گودرزی در مصاحبه با خبرنگار تحریریه صنعت خبرگزاری صدا و سیما درباره ظرفیت تولید آلومینیوم در چشم انداز ۱۴۰۴ افزود: طبق سند چشم انداز، قرار بود تا پایان سال ۱۴۰۴، یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن آلومینیوم تولید کنیم که اکنون این میزان تولید، نصف شده است و به ظرفیت تولید ۷۵۰ هزار تن در سال رسیده‌ایم. 

 

وی گفت: البته ۷۵۰ هزار تن، ظرفیت ایجاد شده در کشور است و اکنون تولید واقعی به حدود ۶۴۰ هزار تن در سال می‌رسد. 

 

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران به مشکلات تولید در صنایع آلومینیوم اشاره کرد و افزود: صنعت آلومینیوم جدا از سایر صنایع کشور نیست و بخش قابل توجهی از مشکلات تولید در این صنعت نیز مانند ناترازی انرژی برق و گاز است که عموم صنایع این مشکلات را دارند. 

 

وی درباره فراوانی مصرف آلومینیوم در داخل کشور نیز گفت: بخش قابل توجهی از آلومینیوم در صنعت ساختمان سازی، خودرو سازی و لوازم خانگی و مصارف عمومی به کار گرفته می‌شود که البته کاربرد آلومینیوم‌های آلیاژی در خودروسازی و لوازم خانگی بسیار زیاد است و بیشتر آلیاژ ساز‌های ما برای خودروساز‌ها و لوازم خانگی کار می‌کنند. 

 

گودرزی درباره عرضه شمش آلومینیوم در بورس کالا نیز افزود: طبق قانون همه شمش‌های آلومینیومی که در داخل فروخته می‌شود، باید روی تابلو بورس عرضه شود که اکنون این کار انجام می‌شود. 

 

وی گفت: پیش از این طبق توافقی که با وزارت صمت صورت گرفته بود، هفته‌ای ۵ - ۶ هزار تن شمش در بورس کالا عرضه می‌شد که با کمبود شمش در صنایع پایین دستی مواجه می‌شدیم، اما اکنون میزان عرضه در طول هفته از ۷ هزار تن نیز بیشتر است.

 

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران افزود: طبق توافقی که با صنایع بالادستی صورت گرفته، میزان عرضه شمش در بورس کالا افزایش یافته و مشکلی در عرضه شمش به صنایع پایین دستی وجود ندارد. 

 

 

وی با بیان اینکه اکنون میزان عرضه‌ها به اندازه‌ای است که بخشی از آن به بازار مچینگ داده می‌شود، گفت: در همه هفته‌ها مقدار زیادی از این عرضه‌ها به بازار مچینگ داده می‌شود و هر کسی می‌تواند از بازار مچینگ، شمش مورد نیاز خود را تامین کند. 

 

گودرزی به تشکیل بازار مچینگ در تالار بورس کالا اشاره کرد و افزود: اکنون در صورتی که شمش آلومینیوم در بورس کالا عرضه شود و به فروش نرود، شمش مازاد به بازار مچینگ می‌رود و صنایع پایین دستی می‌توانند با همان قیمت پایه از بازار مچینگ خریداری کنند. 

 

 

گفتنی است؛ معامله مچینگ در بورس کالا به خرید از کالای مازاد با قیمت پایه اشاره دارد و این فرآیند به تعادل عرضه و تقاضا و شفافیت معاملات کمک می‌کند. معاملات مچینگ یا خرید کالای مازاد، زمانی اتفاق می‌افتد که تمام حجم عرضه شده در بورس مورد معامله قرار نگیرد.

 

وی با بیان اینکه این کار برای جلوگیری از ایجاد تقاضای کاذب است گفت: پیش از این عده‌ای در بورس کالا، تقاضا‌های کاذب ایجاد می‌کردند و این تقاضا‌های کاذب قیمت شمش را بالا می‌برد، در واقع قیمت شمش که بالا می‌رفت، به طور طبیعی قیمت تمام شده کالا نیز افزایش پیدا می‌کرد. 

 

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران با بیان اینکه اکنون با ایجاد بازار مچینگ، از تقاضای کاذب جلوگیری می‌شود، افزود: فرض کنید که امروز هفت هزار تن شمش آلومینیوم در بورس کالا عرضه شد، از این هفت هزار تن سه هزار و پانصد تن روی تابلوی بورس فروخته شده، اما دو هزار و ۵۰۰ تن فروش نرفته است. 

 

وی ادامه داد: بورس یک بازار ثانویه به نام مچینگ ایجاد کرده است که این دو هزار و ۵۰۰ تن برای یک مدت کوتاهی در این بازار ثانویه با همان قیمت پایه نگهداری می‌شود و تمام کسانی که در سایت بورس کالا سهمیه دارند، می‌توانند با همان قیمتی که در بورس معامله شده شمش مورد نیاز خود را از بازار مچینگ تامین کنند.

 

گودرزی گفت: هرچند که طبق توافق صورت گرفته با صنایع بالادستی، مواد اولیه یا همان شمش به صورت مدت دار نیز به صنایع پایین دستی فروخته می‌شود. چون صنایع پایین دستی مشکل نقدینگی دارند، بنابراین در آن بخشی که مواد اولیه مدت دار فروخته می‌شود، بین خریداران رقابت ایجاد می‌شود که چنین رقابتی در عمل در فروش‌های نقدی وجود ندارد. 

 

وی افزود: از آنجای که قیمت شمش نسبت به اواخر سال گذشته، پنجاه درصد افزایش داشته است، بنابراین سرمایه در گردش صنایع پایین دستی برای تامین مواد اولیه محدود شده است و این موضوع باعث شده که توان خرید در صنایع پایین دستی پایین بیایید و نتوانند مواد اولیه مورد نیاز خود را به صورت نقدی خریداری کنند.

 

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران گفت: اگر چنین توافقی (فروش مدت دار مواد اولیه به صنایع پایین دستی) صورت نگیرد، ممکن است عده‌ای که نقدینگی و توان مالی دارند، این مواد (شمش) را از بورس بخرند و با تغییراتی همان اجناس را با قیمت بالاتر به مصرف کنندگان داخلی بفروشند. 

 

وی افزود: بنابراین طی چند ماه اخیر رقابتی بین تولید کنندگان شمش در صنایع بالادستی، ایجاد شده که تولید کننده‌ها روی نرخ پایه تخفیف می‌دهند، البته میزان تخفیفی که تولید کننده‌های شمش، در نظر می‌گیرند متغیر است و هر کدوم از آنها یک نوع تخفیفی در نظر می‌گیرند. 

 

گودرزی درباره اقدامات صورت گرفته برای پیشگیری از تقاضای کاذب در بورس کالا نیز گفت: برای این موضوع برنامه‌های متفاوتی پیش بینی شد، آخرین اقدامی که اکنون در بورس کالا در حال انجام است، اینکه عرضه شمش آلومینیوم در تالار حراج همزمان قرار بگیرد. 

 

وی افزود: فرق تالار حراج همزمان با شیوه قبلی در این است که تولیدکنندگان صنایع بالادستی در حراج همزمان در یک بازه زمانی ۲۰ دقیقه‌ای باید به طور کلی تخفیف خودشان را یکجا ارائه کنند و بعد از آن (بازه زمانی ۲۰ دقیقه‌ای) دیگر نمی‌توانند تخفیف خود را اضافه و یا کم کنند. 

 

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران ادامه داد: بعد از آن خریداران در یک بازه زمانی ۵ تا ۱۰ دقیقه‌ای می‌توانند درخواست خرید خود را ارائه کنند که خریداران نیز باید همه تقاضای خود را بخرند و نمی‌توانند تقاضای خود را کم یا زیاد کنند و به اصطلاح از تابلوی بورس خارج کنند. مثلا اگر کسی ۳۰۰ تن تقاضای شمش کرده، اما ۱۵۰ تن نیاز دارد، نمی‌تواند ۱۵۰ تن اول را بخرد و ۱۵۰ تن دوم را از تابلوی بورس خارج کنند. 

 

وی گفت: پیش از این تقاضای کاذب این گونه شکل می‌گرفت که یک عده محدودی، در تابلوی بورس درخواست‌های بیش از نیاز ثبت می‌کردند و رقابت کاذبی ایجاد می‌کردند، وقتی تقاضا بالا می‌رفت و رقابت ایجاد می‌شد، تقاضای خود را از تابلوی بورس خارج می‌کردند. 

 

گودرزی افزود: بنابراین با شیوه جدید انتظار داریم این تقاضای کاذب از بین برود و یک روش جدیدی همراه با تعادل قیمت به وجود بیاد. 

 

وی درباره طرح جامع آلومینیوم نیز گفت: طرح جامع آلومینیوم به بررسی جامع آلومینیوم می‌پردازد و هم اکنون بررسی مجددی آن در دست اقدام است که به دانشگاه شاهرود واگذار شده تا درباره این طرح هم بازنگری شود و هم به اجرایی شدن آن کمک می‌کند. 

 

گودرزی افزود: در طرح جامع آلومینیوم تامین مواد اولیه صنایع بالادستی یعنی تامین آلومینای مورد نیاز این صنایع در اولویت قرار دارد.

 

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران گفت: از اونجایی که سنگ بوکسیت به اندازه کافی در داخل کشور وجود ندارد بنابراین سنگ بوکسیت باید از خارج کشور تامین شود که به طور عمده باید این سنگ بوکسیت از کشور گینه و کشور‌های آفریقایی تامین می‌شود.

 

وی افزود: در این طرح دو پالایشگاه یا دو کارخانه تبدیل سنگ بوکسیت به آلومینا در جنوب کشور دیده شده است که تامین هزینه ارزی این پالایشگاه ها، یکی از مهمترین مسایلی است که از ابتدای طرح مورد بحث است و جایگاه خاصی نیز برای تامین آن دیده شده که امیدواریم عملیاتی شود. 

 

گفتنی است؛ روند تدوین طرح جامع آلومینیوم از اواخر سال ۱۴۰۱ به اتمام رسید و پس از آن، از ابتدای سال ۱۴۰۲ فرآیند بازبینی و پایش برنامه‌های عملیاتی آن آغاز شد. نخستین مرحله پایش این طرح در زمستان سال گذشته (۱۴۰۳) نهایی شد و اکنون برای ابلاغ نهایی آماده شده است. راهبری و پیگیری تدوین طرح‌های جامع فلزات آلومینیوم و مس نیز بر عهده دفتر صنایع معدنی معاونت طرح‌های توسعه معدن و صنایع معدنی ایمیدرو است.

 

طرح جامع آلومینیوم چشم‌انداز و نقشه راهی برای توسعه زنجیره ارزش آلومینیوم فراهم می‌کند. ابلاغ این طرح به عنوان یک سند بالادستی، می‌تواند به هماهنگی سیاست‌گذاری‌ها، جذب سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و بهینه‌سازی تولید در این بخش منجر شود. ضمن اینکه اجرای موفق این طرح به تقویت جایگاه ایران در بازار جهانی آلومینیوم و افزایش ارزش افزوده در بخش معدن و صنایع معدنی کمک خواهد کرد.