سوم شعبان، تولد امامی که تاریخ را بیدار کرد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما,امام حسین (ع)، سومین امام شیعیان، در سوم شعبان سال چهارم هجری قمری در مدینه منوره دیده به جهان گشود؛ روزی که بنا بر نقل‌های تاریخی، خانه امیرالمؤمنین علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س) غرق در شادی شد. پیامبر اکرم (ص) از همان آغاز تولد، جایگاه ویژه این نوزاد را یادآور شد؛ در گوشش اذان و اقامه گفت، نام «حسین» را به فرمان الهی بر او نهاد و بار‌ها درباره آینده‌اش سخن گفت.

روایات فراوانی از پیامبر (ص) نقل شده که تولد امام حسین (ع) را با آگاهی از شهادت او پیوند می‌زند؛ گویی از همان آغاز، سرنوشت این مولود با رسالت، رنج و آگاهی‌بخشی گره خورده بود.

سوم شعبان در تقویم شیعه تنها یک مناسبت ولادت نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی شخصیت امامی است که تولد و شهادتش هر دو پیام دارند. اگر عاشورا نماد ایستادگی و شهادت است، تولد امام حسین (ع) یادآور امید، تداوم امامت و تربیت انسان‌هایی است که قرار است در بزنگاه تاریخ، راه حق را تشخیص دهند. از همین رو، آیین‌های جشن این روز معمولاً با تأکید بر سیره اخلاقی، اجتماعی و تربیتی امام حسین (ع) همراه است.

در کنار مناسبت ولادت، آثار مکتوب فراوانی درباره امام حسین (ع) در طول قرن‌ها نگاشته شده که هرکدام از زاویه‌ای خاص به زندگی، قیام و پیام او پرداخته‌اند. یکی از کهن‌ترین و مهم‌ترین آثار، کتاب «مقتل الحسین» اثر ابومخنف است که منبع بسیاری از مقاتل بعدی به‌شمار می‌آید. همچنین کتاب «الارشاد» نوشته شیخ مفید، زندگی و سیره امام حسین (ع) را در بستر تاریخ امامت بررسی می‌کند و از منابع معتبر کلامی ـ تاریخی شیعه محسوب می‌شود.

در دوران معاصر، کتاب‌هایی با نگاه تحلیلی و اجتماعی به قیام عاشورا منتشر شده‌اند. «حماسه حسینی» اثر شهید مرتضی مطهری از برجسته‌ترین این آثار است که با رویکردی انتقادی، تحریف‌های عاشورا را بررسی و فلسفه قیام امام حسین (ع) را تبیین می‌کند. کتاب «پس از پنجاه سال» نوشته دکتر سیدجعفر شهیدی نیز با نگاهی تاریخی ـ اجتماعی، زمینه‌های شکل‌گیری واقعه عاشورا را واکاوی کرده و آن را نتیجه یک انحراف تدریجی در جامعه اسلامی می‌داند.

در حوزه ادبیات و روایت‌گری، آثار متعددی با زبان داستانی و نثر ادبی به امام حسین (ع) پرداخته‌اند؛ از جمله «نامیرا» نوشته صادق کرمیار که با تمرکز بر تردید‌ها و انتخاب‌های مردم کوفه، عاشورا را از زاویه‌ای متفاوت روایت می‌کند. همچنین کتاب «فتح خون» از سیدمرتضی آوینی، نگاهی عارفانه و تأمل‌برانگیز به شهادت امام حسین (ع) دارد و عاشورا را واقعه‌ای فراتاریخی معرفی می‌کند.

مجموعه این کتاب‌ها نشان می‌دهد که امام حسین (ع) نه‌تنها یک شخصیت تاریخی، بلکه حقیقتی زنده در اندیشه و فرهنگ مسلمانان است. تولد او آغاز راهی بود که به عاشورا انجامید، اما در همان‌جا متوقف نشد؛ راهی که هنوز در کتاب‌ها، اندیشه‌ها و وجدان‌های بیدار ادامه دارد.